Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής

Τελ. ενημέρωση:

29-Apr-2026

Αρχ Ελλ Ιατρ, 43(4), Ιούλιος-Αύγουστος 2026, 499-507

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Περιφερειακές αποκλίσεις στην παροχή πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας από τις μονάδες των υγειονομικών περιφερειών

Σ. Καρακόλιας,¹ Ν. Πολύζος^1,2¹Τμήμα Νοσηλευτικής, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Αλεξανδρούπολη
²Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Αλεξανδρούπολη

ΣΚΟΠΟΣ Η αξιολόγηση της έκτασης των περιφερειακών αποκλίσεων στη δημόσια πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας (ΠΦΥ), εστιάζοντας στις υπηρεσίες που παρέχουν οι μονάδες ΠΦΥ οι οποίες ανήκουν στις υγειονομικές περιφέρειες (ΥΠΕ).

ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ Η έρευνα βασίστηκε στη δημιουργία δεικτών κατανομής πόρων, που ανέδειξαν τις διαφοροποιήσεις τόσο μεταξύ μονάδων ΠΦΥ και νοσοκομείων, όσο και μεταξύ των ΥΠΕ. Όλα τα δεδομένα ήταν ελεύθερα προσβάσιμα και αφορούσαν στον αριθμό επισκέψεων σε μονάδες ΠΦΥ και νοσοκομεία, στα βασικά οικονομικά μεγέθη των ΥΠΕ, στη στελέχωση των δομών ΠΦΥ και στον πληθυσμό ευθύνης ανά γεωγραφική περιοχή.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Σε ένα περιβάλλον μειωμένων επισκέψεων στη δημόσια ΠΦΥ εντοπίστηκε η τάση των δομών ΠΦΥ να προσελκύουν περισσότερα επείγοντα περιστατικά συγκριτικά με το παρελθόν. Παράλληλα, σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές τα νοσοκομεία βρέθηκαν να απορροφούν αναλογικά περισσότερα περιστατικά, δηλαδή περίπου τα μισά του συνόλου. Εντοπίστηκαν έντονες περιφερειακές αποκλίσεις μεταξύ των ΥΠΕ, αρχίζοντας από το μέγεθός τους βάσει του αριθμού επισκέψεων στις μονάδες ΠΦΥ. Δύο ΥΠΕ απέκλιναν σημαντικά των υπολοίπων σε δείκτες στελέχωσης ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού. Η χρήση των υπηρεσιών και η παραγωγικότητα επίσης διέφεραν σημαντικά, δημιουργώντας τη βάση για διαφοροποιήσεις στην αποδοτικότητα. Σε οικονομικό επίπεδο, εντοπίστηκαν επιπρόσθετες ανισότητες, με κάποιες ΥΠΕ να συγκεντρώνουν περιουσιακά στοιχεία μεγαλύτερης αξίας, περισσότερα τακτικά έσοδα και περισσότερες κρατικές επιχορηγήσεις.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Οι περιφερειακές αποκλίσεις/ανισότητες στην ελληνική δημόσια ΠΦΥ εκτείνονται σε όλο το φάσμα κατανομής πόρων. Η ισορροπία είναι αδύνατο να επέλθει με αυτορρύθμιση της αγοράς. Συνεπώς, η ανακατανομή των πόρων χρεώνεται στην πολιτική υγείας. Η διαδικασία αυτή οφείλει να λαμβάνει υπ' όψιν πρότυπους δείκτες πυκνότητας περιουσιακών στοιχείων και ανθρώπινου δυναμικού, χρήσης υπηρεσιών, παραγωγικότητας της εργασίας και αποδοτικότητας.

Λέξεις ευρετηρίου: Κατανομή πόρων, Περιφερειακές αποκλίσεις, Πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, Υγειονομικές περιφέρειες.